Artikel Duurzaamste Warmtenet – De Gelderlander 29-01-2019

Warmtenet Ede is duurzaamste van Nederland, hoe krijgt de stad dat voor elkaar?

EDE – Ede heeft volgens het Nationaal Warmtecongres met drie bio-energie installaties het duurzaamste warmtenet van Nederland. Hoe krijgt de stad dat voor elkaar?

Dat de gasgestookte cv-ketel op termijn de deur uit moet lijkt onvermijdelijk. Een van de alternatieven is het warmtenet van het commerciële Warmtebedrijf Ede, dochter van MPD Groene Energie. Wie hierop is aangesloten, krijgt warm water dat in kilometerslange buizen wordt aangevoerd vanaf installaties aan de Dwarsweg, de Geerweg en de Knuttelweg.

Als die laatste volop in bedrijf is, moeten zo’n 20.000 woningen en bedrijven in Ede warmte krijgen door verbranding van lokale biomassa.  Dat deze vorm van groene energie zo’n vlucht zou nemen, had directeur Valentijn Kleijnen niet voorzien toen hij in 2013 de eerste bio-energie installatie opende aan de Dwarsweg in Ede, vertelt Lotte Wander van het warmtebedrijf. ,,Er is veel belangstelling uit binnen- en buitenland voor de manier waarop wij dit in Ede doen.”

De vlammen verslinden gulzig het aangevoer­de hout: tien tot twaalf kub per uur kunnen ze aan

De Basis lijkt simpel. Twee gigantische verbrandingsovens, die veel weg hebben van een grote zeecontainer, vormen het hart van de centrale aan de Geerweg, nabij de Zandlaan. Als Christian van Kesteren, plantmanager van de centrale aan de Geerweg, het kijkluikje van een van de ovens opent en het inferno openbaart, doet de hitte pijn aan de ogen. Zo’n 950 graden is de temperatuur van de oven. De vlammen verslinden gulzig het aangevoerde hout: tien tot twaalf kub per uur kunnen ze aan.

Tien gigajoule

De ketels verhitten water tot 95 graden Celsius. Via zwaar geïsoleerde buizen stroomt het hete water vervolgens door Ede. ,,Onderweg verliest het water maar 1,5 graden”, meldt de plantmanager trots. ,,Omgezet in warmte levert 1000 kilogram biomassa ongeveer tien gigajoule op.”

Warm water is het hoofdproduct maar de biocentrale levert ook een interessant bijproduct. Met de stoom die vrijkomt bij het opwarmen van het water, wekt de installatie zijn eigen stroom op. En wat daarvan niet wordt gebruikt, gaat terug in het openbare energienet. ,,De drie bio-energie installaties produceren meer groene stroom dan de huidige twee windmolens in Ede”, zegt Van Kesteren.  De plantmanager laat zien dat alle fijnstof wordt opgevangen in een e-filter. Samen met de as van het verbrande hout wordt dit afgevoerd als chemisch afval.

De warmte-wisselaar van bio-energie centrale ‘Bio-Energie Ede'.

De warmte-wisselaar van bio-energie centrale ‘Bio-Energie Ede’. © Herman Stöver

Grove bruine houtsnippers

Boven in de ruimte ratelt de band die het hout naar de ovens voert onophoudelijk. Via het raampje boven in de centrale ruimte van de installatie kun je een blik werpen op de aanvoerroute van de biomassa. Er staat net een volle bak met wat met meest lijkt op bodembedekking in het bos: een mix van grove bruine houtsnippers. ,,Nee, het zijn geen geperste houtkorrels”, benadrukt Van Kesteren.

Er worden geen bossen geveld ten behoeve van biomassa
Christian van Kesteren, Plantmanager

Deze houtkorrels worden namelijk gebruikt om traditionele kolencentrales ‘bij te stoken’. Ze worden gemaakt van pallets en komen uit Scandinavië of zelfs Amerika per schip naar Nederland. ,,Dat zou verre van duurzaam zijn”, vindt hij. Hij benadrukt dat deze centrale enkel resthout krijgt: snoei- en kniphout uit de regio dat binnenkomt bij afvalcentrale ACV, tak- en tophout uit het openbaar groen- en landschapsbeheer. ,,Er worden geen bossen geveld ten behoeve van biomassa. Alleen bos-onkruid zoals de prunus of ook wel Amerikaanse vogelkers, een bekende woekeraar, krijgen we uit de bossen van Ede. Hiermee doen we het bosbeheer een dienst.” En ja, er zal ook voldoende resthout in deze omgeving blijven om drie installaties tot in lengte van jaren mee te kunnen stoken, verzekert Van Kesteren.

,,We moeten veel en vaak uitleggen wat we doen”, zegt Wander. ,,Logisch ook. Mensen kennen ons niet. Daarnaast zijn ze kritisch, ook door de hele klimaatdiscussie.” Het Warmtebedrijf heeft een flinke brochure gemaakt over hun ‘duurzame biomassa’. Want naast de vragen over de herkomst van de brandstof is ook de CO2-uitstoot van biomassa onderwerp van discussie. Natuur- en milieuexperts denken er verschillend over.

De oven van de bio-energie centrale aan de Geerweg in Ede.

De oven van de bio-energie centrale aan de Geerweg in Ede. © Herman Stöver

Ook kritiek op houtstook

In de wetenschappelijke wereld is er verdeeldheid over de biomassa-verbranding. Hoogleraar bio-based economy Martin Junginger vindt duurzame biomassa een goed idee. Bioloog en hoogleraar ecologie Louise Vet meent echter dat biomassa geen goede keuze is in het proces van CO2-reductie, hoofddoel uit het klimaatakkoord van Parijs. Ze stelt bijvoorbeeld dat biomassa meer CO2 uitstoot bij verbranding dan steenkool. ,,Onze warmte is CO2-neutraal”, reageert Wander. ,,Wat bomen opnemen aan CO2 komt vrij na verbranding van resthout maar wordt weer opgenomen door de overige bomen. Dit noemen we de korte koolstofkringloop. Zo lang er in Nederland meer bos groeit dan er wordt gekapt, en dat gebeurt nu, wordt dit meer dan gecompenseerd.”

Duurzaamheid is ook een optelsom, legt ze uit, het gaat dus niet alleen om de uitstoot van Co2, stelt ze. ,,De korte aanvoerroutes voor de brandstof, het hoge rendement van de installaties, goede isolatie van het warmtenet en daardoor weinig warmteverlies en de extra winst doordat de centrale naast warmte ook elektriciteit opwekt.”

KennisCampus Energietransitie Experience

Leerlingen krijgen lessen over de energietransitie

Scholieren en docenten krijgen binnenkort les in alle duurzame energievormen die samen de energietransitie gaan vormen. De ‘Kenniscampus Energietransitie Experience’ wil scholieren bewust maken van de waarde van duurzame, schone energie. Een ander doel van het project is om interesse te kweken bij scholieren om in deze sector te gaan studeren en werken. Het project is een samenwerking tussen Edese ondernemers, de Provincie en Edese onderwijspartijen.

De Energietransitie Experience in Ede gaat in 2019 van start en de lessen vinden o.a. plaats in het leslokaal van de tweede Edese bio-energie installatie van MPD Groene Energie / Warmtebedrijf Ede en bij projecten zoals het verwarmde fietspad gelegen op de Kenniscampus.

In drie jaar tijd moeten meer dan honderd klassen de Energietransitie Experience hebben afgerond en de lessen hebben gevolgd. Daarnaast geeft de Kenniscampus twintig docenten les over de nieuwste ontwikkelingen rond energietransitie.

De provincie Gelderland wil in 2050 energieneutraal zijn. Er dreigt een tekort aan technisch personeel te ontstaan, waardoor de klimaatdoelen in gevaar komen. Door scholieren bewust te maken van de noodzaak van energietransitie hopen de deelnemende partijen dat meer jongeren kiezen voor een baan in de energiesector.

Vers-pakketten voor voedselbank Ede

Ede- In plaats van relatiegeschenken, deelden Warmtebedrijf Ede, ZON Transitie Support en Ede-Wageningen Engineering dit jaar vers-pakketten uit bij de voedselbank in Ede. Vier medewerksters waren vrijdag 21 december de hele middag aanwezig om de cliënten van de voedselbank te voorzien van een kop warme chocolademelk en kerstkransjes. Tegen inlevering van de uitgedeelde tegoedbon, konden cliënten daarnaast een vers-pakket afhalen bij de speciaal door ‘t Pakhuis in Ede kosteloos ter beschikking gestelde kerstkraam. De pakketten werden hartelijk ontvangen door de cliënten, zoals de drie lokale bedrijven beoogden met dit initiatief. Foto: Medewerkers voedselbank, medewerkers Warmtebedrijf Ede, ZON Transitie Support en Ede-Wageningen Engineering. 

Cadeau-cheque voor Stoer Ede

Stichting ‘Stoer Ede’ realiseert een gelijknamige woonvorm voor speciale jongeren in Ede. Warmtebedrijf Ede draagt dit lokale initiatief een warm hart toe. Om deze reden verzamelden de toekomstige bewoners zich zaterdag op de locatie van de nieuw te bouwen woonvorm op het Enka-terrein. Directeur Valentijn Kleijnen van Warmtebedrijf Ede overhandigde de toekomstig bewoners een cadeau-cheque voor de aanschaf van witgoed. Hiervan kan dan bijvoorbeeld een wasmachine en een droger worden aangeschaft.

Stoer is het eerste Edese Ouderinitiatief; een kleinschalige woonvorm opgezet door betrokken ouders die hun kinderen in een warm en veilig thuis willen zien opgroeien. De jongeren zijn het ouderlijk huis ontgroeid of in het proces daarvan. Warmtebedrijf Ede hoopt op deze manier een stukje te kunnen bijdragen aan het toekomstig woonplezier van de bewoners van Stoer Ede.

Warmtebedrijf Ede in film Oost NL

In november kwam Oost NL langs bij Warmtebedrijf Ede om het groene warmteproject en de bio-energie installaties in beeld te brengen. Oost NL versterkt de regionale economie en de energietransitie op verschillende manieren. Zo heeft zij ook Warmtebedrijf Ede (MPD Groene Energie) ondersteund bij de realisatie.  Het resultaat van hun bezoek is het volgende mooie filmpje, waarin 3 duurzame projecten worden uitgelicht:

Warmtenet Ede wint brancheprijs duurzaamste warmtenet

NIJMEGEN – Op het Warmtecongres in Nijmegen is ook dit jaar weer de brancheprijs voor het duurzaamste warmtenet uitgereikt. Anders dan andere jaren zijn er nu 2 categorieën; de awards werden uitgereikt aan het beste niet-gecertificeerde (kleine) warmtenet, en het beste gecertificeerde (grote) warmtenet. Hierbij ging het Edese warmtenet van Warmtebedrijf Ede er in de laatste categorie met de winst vandoor!

Genomineerd
Het groene warmtenet in Ede heeft al enige jaren het hoogste opwekkingsrendement (zgn. EMG-verklaring) van gecertificeerde warmtenetten in Nederland; in de ranking staat Warmtebedrijf Ede dan ook op de eerste plaats. (Meer informatie). Vanuit deze positie is Warmtebedrijf Ede op het Warmtecongres voorgedragen voor de brancheprijs.

Ede is uniek
In Ede realiseert Warmtebedrijf Ede de gehele keten: Warmtebedrijf Ede is een private onderneming, waarin privaat-publiek wordt samengewerkt. Warmtebedrijf Ede verzorgt de biomassa-sourcing, de engineering en aanleg van het warmtenet (nu ca. 30 km). Ook verzorgt het bedrijf de realisatie en het beheer van drie bio-energie installaties en het omvormen van het warmtenet tot een smart grid waarop allerlei andere duurzame bronnen zijn aan te koppelen, denk o.a. aan geothermie, restwarmte en zonnewarmte. Warmtebedrijf Ede werft vrijwillige aansluitingen tot op dit punt waarop er 18.500 woningequivalenten zijn aangesloten. In 2019 zal de teller op 20.000 staan, en besparen we met groene warmte in Ede ca. 50.000 ton CO2 per jaar!

Prachtige score
De officiële certificering op opwekkingsrendement, houdt in dat het warmtenet in Ede bemeten en gecertificeerd de hoogte CO2-besparing per aansluiting realiseert, namelijk wel 85% minder CO2 uitstoot per aangesloten woning. Met daarbij enkele m2 zonnepanelen op het dak, zijn woningen in Ede al gauw klimaatneutraal. Een prachtige score, die nog eens bekroond wordt door deze award vanuit de warmtebranche, die door middel van een live publieksstemming werd toegekend.

Edes Warmtenet opnieuw genomineerd

Het Edese warmtenet is opnieuw genomineerd voor de publieks-award tijdens het Warmtecongres vandaag. Aan het einde van de middag vinden de pitches van de 5 genomineerden plaats. Op basis hiervan wordt direct na afloop gestemd door het publiek.

Warmtebedrijf Ede is feitelijk tweemaal genomineerd, omdat zij op de eerste en vierde plaats staat in de officiële EMG-ranking van duurzame warmtenetten: klik op deze link voor meer informatie

Bekijk hier onze nominatiefilm.
En indien u op het Warmtecongres aanwezig bent; stem op ons!

Bezoek ons tijdens de Vakbeurs Energie

Moederbedrijf van Warmtebedrijf Ede ‘MPD Groene Energie’ staat deze week met haar transitiepartners ZON Transitie Support, Ede-Wageningen Engineering, BTE en Eco-Focus op de Vakbeurs Energie. Kom daarom op 9, 10 of 11 oktober langs bij onze stand in de Brabanthallen in Den Bosch. Graag vertellen wij u op welke wijze wij u kunnen ontzorgen in de realisatie naar aardgasvrij. Graag tot ziens! #VanGasLos

Speciale operatie aanleg groene warmtenet Ede

Warmtebedrijf Ede breidt het groene warmtenet in Ede steeds verder uit. Vandaag vond een belangrijke mijlpaal plaats: de aanleg van het tracé vanaf het ENKA-terrein naar de Kazerneterreinen. Ook hier gaan we diverse woningen, bedrijven en monumenten van groene warmte voorzien.

Het betrof een speciale operatie omdat er eerst een 18 meter diepe boring onder de spoorweg nabij station Ede-Wageningen nodig was. Vandaag werd hierdoor de maar liefst 240 meter lange warmteleiding, vanaf enige hoogte, de even lange sleuf ingetrokken.

Samen met onze projectpartners maken we Ede steeds duurzamer, waarbij de realisatie van de Edese duurzame warmterotonde steeds dichterbij komt.